أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

303

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

سورة الانفطار مكّيّة و هى تسع عشرون آية بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ [ سوره الانفطار ( 82 ) : آيات 1 تا 5 ] بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ إِذَا السَّماءُ انْفَطَرَتْ ( 1 ) وَ إِذَا الْكَواكِبُ انْتَثَرَتْ ( 2 ) وَ إِذَا الْبِحارُ فُجِّرَتْ ( 3 ) وَ إِذَا الْقُبُورُ بُعْثِرَتْ ( 4 ) عَلِمَتْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ وَ أَخَّرَتْ ( 5 ) سورهء انفطار اين سوره مكّى است ، و نوزده آيت است « 1 » . از رسول خداى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت است كه « 2 » هر كه اين سوره بخواند خداى تعالى بعدد هر گورى كه در دنياست و بعدد هر قطرهء باران كه از آسمان بر زمين آيد او را حسنه « 3 » بنويسد و كار او نيكو كند روز قيامت . حقّ سبحانه و تعالى درين آيات ذكر علامات قيامت مىكند ؛ ميگويد : اى محمّد ياد كن روزى را كه در آن روز چون آسمان شكافته شود و راهها و شكافها در آسمان پديد « 4 » آيد و چون ستارگان از روى آسمان ريخته گردد و منتشر شود ؛ و چون درياها را درهم گشايند تا هفت دريا يكى گردد و آب شور با شيرين آميخته گردد . حسن گفت : درياها را بگشايند تا آبش بشود و درياها خشك گردند و بيابانها دريا شود ، و چون گورها را زير و زبر گردانند و مردگان را زنده گردانند و از گورها بيرون آرند ؛ در چنين وقتى بداند هر نفسى آنچه كرده باشد و مقدّم گردانيده از افعال خير و شرّ و طاعات و معاصى و آنچه بازپس گذاشته باشد از مظالم و ضايع گردانيده باشد از فرايض

--> ( 1 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) باضافهء : « و هشتاد كلمت است ، و سيصد و بيست و نه حرف است » . ( 2 ) - طبرسى ( ره ) گفته : « أبىّ بن كعب قال قال النبىّ ( ص ) : و من قرأها أعطاه اللّه من الاجر بعدد كلّ قبر حسنة ، و بعدد كلّ قطرة ماء حسنة ، و أصلح اللّه شأنه يوم القيامة » . ( 3 ) - در بعضى نسخ : « ده حسنه » . ( 4 ) - در نسخهء قديم : « بديد » بباء يك نقطهء عربى ؛ و همچنين در ساير موارد ذكر اين كلمه در سراسر آن نسخه .